Misschien herken je dit. Je leven loopt op papier best goed. Je werkt, zorgt, regelt en houdt veel ballen in de lucht. Toch voel je ergens dat je jezelf onderweg een beetje bent kwijtgeraakt. Je weet vaak heel goed wat anderen nodig hebben, maar wanneer iemand vraagt wat jíj nodig hebt, wordt het stil.

Soms verschijnt dat gevoel op een kruispunt. Na een relatiebreuk. Wanneer de kinderen groter worden. Tijdens een verandering op het werk. Of gewoon op een ochtend waarop je denkt: zo wil ik niet blijven doorgaan.

De training Vrouwelijk Bewustzijn is er voor vrouwen die nieuwsgierig zijn naar zichzelf en die bereid zijn om even te vertragen. Niet omdat er iets mis met je is. Wel omdat je voelt dat er een andere manier mogelijk is: meer verbonden met je lichaam, je grenzen, je verlangen en de mensen rondom jou.

Maar wat gebeurt er nu precies tijdens zo’n training?

Je hoeft niets te bewijzen

Laat ik beginnen met een vraag die ik vaak hoor: “Moet ik mij meteen helemaal blootgeven in de groep?”

Nee.

Je bepaalt zelf wat je deelt en in welk tempo. We maken duidelijke afspraken over vertrouwelijkheid, aanwezigheid en respect. Wat persoonlijk gedeeld wordt, blijft binnen de groep. Je wordt uitgenodigd om mee te doen en tegelijkertijd blijf je verantwoordelijk voor je eigen grens.

Dat klinkt misschien als een tegenstelling. Soms leer je immers pas iets nieuws wanneer je iets doet wat spannend of ongewoon voelt. Tegelijk is forceren nooit de bedoeling. Je hoeft niet de flinkste, openste of meest ontwikkelde vrouw van de groep te zijn. Je hoeft trouwens helemaal niets te presteren.

In mijn ervaring ontstaat veiligheid niet doordat niemand geraakt wordt. Veiligheid ontstaat wanneer je merkt dat je geraakt mag worden, zonder dat je wordt opgejaagd of veroordeeld.

Van veel denken naar beter voelen

Veel vrouwen die deelnemen, leven sterk vanuit hun hoofd. Ze kunnen situaties uitstekend analyseren. Ze begrijpen waar bepaalde patronen vandaan komen en hebben misschien al boeken gelezen, podcasts beluisterd of individuele begeleiding gevolgd.

En toch verandert er soms weinig.

Dat komt omdat inzicht alleen niet altijd voldoende is. Je kunt precies weten dat je vaker “nee” zou moeten zeggen en het toch niet doen wanneer je partner, collega of kind iets van je vraagt. Je kunt begrijpen dat je jezelf wegcijfert en alsnog automatisch “geen probleem” antwoorden, terwijl je buik zich aanspant.

Daarom werken we in deze training niet alleen met woorden. We vertragen en brengen de aandacht naar het lichaam. Naar je adem, je houding, de ruimte die je inneemt en de signalen die vaak al aanwezig zijn voordat je gedachten ermee aan de haal gaan.

Je hoofd is slim. Je lichaam vertelt vaak eerder wat er werkelijk gebeurt.

Vertragen kan prettig zijn, maar ook confronterend. Wanneer je niet meteen doorgaat, oplost of zorgt, kun je ongemak voelen. Misschien schaamte. Onrust. De neiging om een grap te maken of juist onzichtbaar te worden. Ook dat is informatie. Je hoeft het niet onmiddellijk weg te krijgen. Je leert het opmerken en er iets langer bij blijven. In de theorie van de training wordt dit omschreven als de beweging van hoofd naar hart en lichaamsbewustzijn, met vertraging als belangrijke ingang.

Je kijkt naar de bril waardoor je leeft

Tijdens de training onderzoeken we ook hoe jij naar jezelf, anderen en relaties kijkt. Ieder mens neemt de werkelijkheid waar door een persoonlijke bril. Die bril is gevormd door je opvoeding, je gezin, eerdere ervaringen, je waarden en de beslissingen die je ooit over jezelf hebt genomen.

Misschien leerde je vroeg dat je niet lastig mocht zijn. Dat liefde betekende dat je goed voor anderen zorgde. Dat boosheid gevaarlijk was. Of dat je vooral sterk moest blijven.

Die overtuigingen zijn niet zomaar domme gedachten die je moet vervangen door positieve zinnen. Vaak hebben ze je ooit geholpen. Ze gaven houvast, bescherming of een plaats in je gezin. Alleen kunnen ze vandaag minder goed passen.

Een vrouw uit een eerdere groep vertelde bijvoorbeeld dat ze thuis altijd degene was die de sfeer aanvoelde. Nog vóór iemand iets zei, wist zij wie moe, boos of teleurgesteld was. Dat talent maakte haar opmerkzaam en zorgzaam. Tegelijk merkte ze dat ze in haar volwassen relaties voortdurend bezig was met de toestand van de ander. Haar eigen gevoel kwam pas op de laatste plaats.

In de training kijken we niet alleen naar het probleem. We onderzoeken ook de kwaliteit die in het patroon verborgen zit. Zorgzaamheid hoeft niet weg. Ze mag alleen minder ten koste gaan van jezelf.

Patronen worden zichtbaar in contact

Persoonlijke ontwikkeling gebeurt niet alleen wanneer je in stilte over jezelf nadenkt. Veel patronen worden pas zichtbaar in relatie met anderen.

Misschien merk je dat je snel advies geeft wanneer een andere vrouw iets moeilijks vertelt. Misschien trek je je terug wanneer iemand dichtbij komt. Misschien vergelijk je jezelf, zoek je goedkeuring of vind je het moeilijk om een compliment werkelijk te ontvangen.

In een groep kun je dat niet alleen begrijpen, maar ook ervaren. Je oefent met luisteren zonder het gesprek over te nemen. Met spreken zonder jezelf kleiner te maken. Met steun ontvangen zonder meteen iets terug te hoeven doen. Met aanwezig blijven wanneer je even niet weet wat je moet zeggen.

De groep is daarbij geen publiek waarvoor je iets moet opvoeren. Ze wordt een spiegel en soms ook een plek van herkenning. Er is vaak een zichtbaar moment waarop iemand iets deelt wat ze jarenlang heel persoonlijk vond, waarna andere vrouwen stil knikken. Niet omdat hun verhalen identiek zijn, maar omdat ze de onderliggende beweging herkennen.

Dat kan veel rust geven: ik ben niet de enige die dit doet.

Je onderzoekt terugkerende rollen

We besteden ook aandacht aan de rollen waarin mensen tijdens spanning terecht kunnen komen. Misschien neem jij snel over en probeer je alles op te lossen. Misschien voel je je machteloos en hoop je dat iemand anders beslist. Of misschien word je scherp en kritisch wanneer je je niet gehoord voelt.

Deze rollen worden binnen de Transactionele Analyse beschreven als de dramadriehoek: redder, slachtoffer en aanklager. Het zijn geen etiketten en ze zeggen niet wie je bent. Het zijn bewegingen waarin we allemaal weleens terechtkomen.

Het doel is niet om voortaan altijd perfect volwassen te reageren. Dat zou onmenselijk zijn. Je leert eerder herkennen: daar ga ik weer. En precies op dat moment ontstaat er iets nieuws. Een kleine pauze. Een andere keuze. Misschien vraag je wat de ander nodig heeft in plaats van meteen te helpen. Misschien spreek je een grens uit zonder te beschuldigen. Misschien vraag je steun zonder je eigen verantwoordelijkheid weg te geven.

Ook wat je liever niet laat zien, hoort erbij

Iedereen heeft kanten die ze gemakkelijker toont en kanten die liever op de achtergrond blijven. De rustige vrouw kan haar boosheid verbergen. De sterke vrouw haar behoefte aan steun. De zorgzame vrouw haar eigen verlangen. De zelfstandige vrouw haar eenzaamheid.

Tijdens de training maken we voorzichtig ruimte voor die minder bekende kanten. Niet om je persoonlijkheid om te gooien, maar om je bewegingsruimte groter te maken.

Je hoeft dus niet zachter te worden wanneer je al heel zacht bent. Misschien mag jij juist steviger worden. Je hoeft niet krachtiger over te komen wanneer je al jaren alles draagt. Misschien mag jij leren ontvangen.

Wat daar precies gebeurt, laat ik graag deels in de ruimte van de training zelf. Sommige oefeningen kun je uitleggen, maar pas wanneer je ze ervaart, begrijp je wat ze werkelijk aanraken. Een beetje mysterie hoort erbij. Niet als geheimzinnigheid, wel omdat persoonlijke ervaring zich niet volledig laat samenvatten in een blog.

Wat neem je mee naar huis?

Na de training ben je niet “af”. Je hebt ook niet voor elk relationeel vraagstuk een kant-en-klaar antwoord.

Wat je wel kunt meenemen, is een nauwkeuriger innerlijk kompas. Je merkt eerder wanneer je over je grens gaat. Je herkent sneller wanneer je jezelf aanpast. Je kunt beter voelen wat je nodig hebt en woorden geven aan wat er in je leeft. Je krijgt oefeningen en inzichten mee waarmee je thuis verder kunt werken.

Voor mij gaat Vrouwelijk Bewustzijn niet over voldoen aan een bepaald beeld van vrouwelijkheid. Het gaat over bewuster aanwezig zijn in je eigen leven. Minder automatisch. Minder ten koste van jezelf. Met meer ruimte om te voelen, te spreken, te kiezen en je werkelijk te verbinden.

Je hoeft daarvoor niet eerst vast te lopen.

Nieuwsgierigheid is genoeg.

Liefs,
Eva