Ik heb jarenlang gezegd: “Ooit schrijf ik een boek.” Maar ja, de agenda was altijd te vol om er rustig voor te gaan zitten. Er was altijd wel iets urgenter: cliënten, trainingen, administratie, nieuwe ideeën, het leven zelf. Langzamerhand ging ik er zelfs minder in geloven dat het ooit echt zou gebeuren, want ik stelde dat ‘ooit’ wel héél lang uit.
Gelukkig was daar Lori. Zij gaf me de ‘opdracht’ om een e-book te schrijven over relaties dat bezoekers van onze website konden downloaden. Braaf kroop ik achter mijn laptop om te voldoen aan haar verzoek. Het idee was eigenlijk heel eenvoudig: een compact document met een aantal inzichten over relateren. Maar zodra ik begon te schrijven, gebeurde er iets onverwachts.
Ik kon niet meer stoppen
Alsof al die jaren van werken met koppels, luisteren naar hun verhalen, zoeken naar patronen en proberen begrijpen wat mensen werkelijk nodig hebben in relaties, plots een uitweg vonden via mijn toetsenbord. Wat eerst een klein project leek, werd langzaam iets veel groters. Na een paar weken kwam ik met het resultaat terug. Ze keek me glimlachend aan en zei: “Maar Pieter… dit is toch geen e-book? Dit is de opzet voor een écht boek.”
En zo is De Kunst van het Relateren ontstaan.
Drie maanden focus
Drie maanden lang werkte ik elke ochtend tussen 5.00 en 9.00 uur heel gedisciplineerd aan het manuscript. Dat zijn voor mij de uren waarop de wereld nog stil is. Geen mails, geen appjes, geen telefoons. Alleen koffie, stilte en focus.
Ik ben me tijdens dat proces nog meer gaan realiseren hoe belangrijk vertraging eigenlijk is. We leven in een maatschappij waarin we voortdurend worden afgeleid. Onze aandacht versnipperd raakt. Maar sommige dingen vragen tijd en verdieping. Een boek schrijven is daar één van. Een duurzame relatie opbouwen trouwens ook.
Wat me tijdens het schrijven misschien nog het meest raakte, was dat ik begon te zien hoeveel mensen eigenlijk met dezelfde relationele thema’s worstelen. De verhalen verschillen aan de buitenkant, maar de onderliggende pijn en verlangens lijken opvallend sterk op elkaar. Iedereen verlangt naar verbinding. Naar liefde. Naar veiligheid. Naar gezien worden in wie je werkelijk bent.
En tegelijk botsen we in relaties onvermijdelijk op onze onzekerheden, onze oude pijnstukken en onze overlevingsmechanismen. Juist daarom zijn relaties zo uitdagend én zo waardevol. Ze confronteren ons niet alleen met de ander, maar vooral ook met onszelf.
Na honderden sessies met koppels begon ik steeds duidelijker te zien dat duurzame en vervullende relaties steunen op een aantal universele principes. Niet als rigide regels, maar als bouwstenen die steeds opnieuw terugkomen in gezonde relaties. Zo ontstonden de vijf bouwstenen van het boek.
De vijf bouwstenen van een duurzame relatie
De eerste bouwsteen is gezonde autonomie. Veel mensen stappen onbewust een relatie binnen met de hoop dat de ander hen gelukkig zal maken. Maar hoe groter die verwachting wordt, hoe meer druk er vaak op de relatie ontstaat. Gezonde autonomie betekent dat je verantwoordelijkheid leert nemen voor je eigen emoties, grenzen en levensgeluk. Niet om afstand te nemen, maar door het vinden van ruimte, zodat liefde vrij kan stromen. Wanneer twee mensen zichzelf mogen blijven binnen een relatie, ontstaat er ruimte voor echte verbinding. Dan ben je samen vanuit keuze, niet vanuit afhankelijkheid.
De tweede bouwsteen is mildheid. Relaties raken onze diepste kwetsbaarheden aan. We botsen op elkaars onzekerheden, beschermingsmechanismen en pijnstukken. Vaak reageren we vanuit oude patronen die ooit nodig waren om te overleven. Mildheid betekent dat je leert kijken voorbij het gedrag van jezelf en de ander. Dat je begrijpt dat achter boosheid vaak angst zit. Achter terugtrekken vaak kwetsbaarheid. Achter controle vaak onzekerheid. Hoe meer mildheid er ontstaat, hoe veiliger een relatie wordt.
De derde bouwsteen is authentieke interesse. In veel relaties verdwijnen nieuwsgierigheid en aandacht langzaam naar de achtergrond. We denken na verloop van tijd dat we de ander wel kennen. Maar mensen blijven voortdurend veranderen. Een duurzame relatie vraagt daarom dat je nieuwsgierig blijft naar de binnenwereld van de ander. Wat houdt je bezig? Waar verlang je naar? Wat doet pijn? Waar droom je van? Echte verbinding ontstaat wanneer mensen zich werkelijk gezien voelen.
De vierde bouwsteen is herstelwerk. Elke relatie kent periodes van verwijdering. Dat is normaal. De vraag is niet óf je elkaar kwijtraakt, maar hoe je elkaar weer terugvindt. Veel koppels blijven hangen in trots, verwijten of stilzwijgen. Maar liefde verdiept juist wanneer mensen verantwoordelijkheid leren nemen voor hun aandeel, moeilijke gesprekken durven voeren en bereid zijn opnieuw verbinding te maken. Herstelwerk vraagt moed. Het vraagt dat je soms voorbij je eigen gelijk durft bewegen.
De vijfde bouwsteen is intimiteit en seksualiteit. Intimiteit gaat veel verder dan seksualiteit alleen. Het gaat over jezelf laten zien in je kwetsbaarheid. Over emotionele openheid, lichamelijke nabijheid en levendigheid. Veel koppels verliezen onderweg het contact met hun verlangen, hun speelsheid of hun lichamelijke verbinding. Terwijl juist intimiteit de ziel van een relatie voedt. In het boek besteed ik daarom veel aandacht aan hoe je intimiteit opnieuw kunt verdiepen, ook wanneer relaties vastgelopen lijken.
Tien gouden regels over relateren
Naast de vijf bouwstenen deel ik in het boek ook heel veel praktische inzichten, oefeningen en reflecties. Samengevat gaat mijn aanpak om de volgende tien gouden regels:
- Neem verantwoordelijkheid voor je eigen geluk.
Je partner kan je leven verrijken, maar is niet verantwoordelijk voor jouw geluk. Het is aan jou om een stevige basis in jezelf te creëren. - Onderhoud je eigen identiteit.
Een gezonde relatie bestaat uit twee mensen die zichzelf blijven. Blijf investeren in je eigen passies, doelen en dromen. - Omarm de balans tussen nabijheid en afstand.
Liefde gedijt bij een veilige basis, maar verlangen vraagt om mysterie en nieuwheid. Vind een balans die jullie relatie voedt. - Wees mild voor jezelf en de ander.
Iedereen maakt fouten. Door jezelf en je partner met compassie te benaderen, ontstaat er ruimte voor herstel en groei. - Toon oprechte interesse in je partner.
Luister actief, stel vragen en laat zien dat je waarde hecht aan hun gevoelens en gedachten. Kleine gebaren van aandacht hebben een groot effect. - Investeer in de communicatie.
Wees eerlijk, kwetsbaar en duidelijk in wat je voelt en nodig hebt. Vermijd beschuldigingen en kies voor verbindend taalgebruik. - Zie conflicten als kansen voor groei.
Conflicten zijn onvermijdelijk, maar hoe je ermee omgaat, maakt het verschil. Herstelwerk is essentieel om na een verstoring weer verbinding te vinden en een diepere band te creëren. - Creëer nieuwe activiteiten in je relatie.
Doe samen iets nieuws, zoals een hobby of reis. Het doorbreken van routines houdt de relatie fris en spannend. - Maak tijd voor intimiteit en speelsheid.
Laat de drukte van alledag niet ten koste gaan van de fysieke en emotionele verbinding. Koester momenten van samenzijn en plezier en laat jullie lijven elkaar ontmoeten. - Blijf groeien en leren.
Relateren is een voortdurend proces van persoonlijke en gezamenlijke ontwikkeling. Blijf nieuwsgierig, reflecteer op je patronen en wees bereid om te veranderen.
Aansprekende praktijkvoorbeelden en oefeningen
Ik heb heel veel geanonimiseerde voorbeelden uit mijn praktijk opgenomen. Mijn ervaring is dat de theorie pas echt gaat leven wanneer je jezelf erin herkent. Mensen willen niet alleen begrijpen hoe relaties werken, maar vooral voelen: ik ben niet de enige die hiermee worstelt.
Daarnaast bevat het boek veel oefeningen die koppels thuis kunnen doen en die therapeuten of coaches meteen kunnen gebruiken in hun praktijk. Daardoor is het niet alleen een boek geworden voor koppels of singles die verlangen naar een duurzame relatie, maar ook een praktisch handboek voor professionals die met de thematiek van liefdesrelaties met hun cliënten werken.
Wat ik uiteindelijk hoop, is dat dit boek mensen helpt om met meer bewustzijn, mildheid en moed naar hun relaties te kijken. Niet vanuit perfectie, maar vanuit menselijkheid. Want relateren blijft iets kwetsbaars. Iets levends. Iets wat onderhoud vraagt.
Nieuwgierig geworden?
Als je nu voelt: “Ik wil dit boek lezen!”, dan kun je het hier bestellen bij de uitgever.
Ik wens je veel leesplezier!
