Het is zaterdagochtend. Ik heb een kop thee voor mijzelf gemaakt en ik vertrek zo naar een training waar ik erg naar uitkijk. Want ook als opleider, trainer en therapeut heb je af en toe nieuwe inspiratie op te doen. Bij- en nascholing, zelf weer leerling zijn en nieuwe dingen onderzoeken, nieuwe werkwijzen en methodieken leren kennen en kijken wat het met je doet. Terwijl ik hier zo zit te mijmeren in het huisje bij Freddies B&B het Tweede Leven in Vlaanderen en nadenk over een volgende blog, komt opeens het beeld van mijn kleinzoon voorbij. Hij is er nog niet, maar binnen nu en een week of twee wordt hij geboren. Mijn zoon krijgt een zoon. Daarmee verschuift er ook iets wezenlijks in mijn eigen positie. Ik blijf natuurlijk vader, maar daar komt iets bij: ik word grootvader. En ik merk dat dat veel met me doet.
Wat geeft een leven betekenis?
Voor mij heeft grootvader worden veel te maken met een grotere vraag die me al heel lang bezighoudt: wat geeft ons leven betekenis? Mijn eerste training op het gebied van persoonlijke ontwikkeling is inmiddels dertig jaar geleden. Die training had veel impact op me. Achteraf heb ik mezelf regelmatig afgevraagd: onder welke steen ben ik toen eigenlijk vandaan gekropen? Daar ontdekte ik hoe fijn ik het vond om mezelf te onderzoeken, lm nieuwsgierig te zijn naar het leven en al haar facetten. Hoe heerlijk was het om mezelf vragen te stellen als: wat beweegt mij eigenlijk, waarom doe ik wat ik doe, welke overtuigingen heb ik in de loop van mijn leven meegenomen en hoe leef ik eigenlijk wel het leven dat bij mij past?
De trainster, Grace Pampus, was een Duitse vrouw en de training werd in het Engels gegeven. Op een bepaald moment kwam zij met een ‘distionction’ die behoorlijk bij mij binnenkwam: “Life is empty and meaningless.” Het leven is leeg en betekenisloos. Ik vond dat aanvankelijk een lastige uitspraak die me overstuur maakte. Hij provoceerde mij in alles. Ik gaf meteen ontzettend veel betekenis aan het feit dat zij zei dat het leven betekenisloos was. We hadden daar vervolgens met de groep deelnemers een mooi gesprek over. Langzaam begon ik beter te begrijpen wat ze bedoelde. Ook de uitspraak het leven is leeg en betekenisloos is uiteindelijk maar een die je zelf als leeg en betekenisloos kunt onderzoeken. Dat betekent dat wij, jij en ik, degene zijn die betekenis geven aan ons leven. Vervolgens kwam de vraag wat dan jouw koers is en wat hoort bij jouw kompas.
En toen ik dat eenmaal begreep, kwam er bij mij veel ruimte vrij. Want als het leven op zichzelf geen vooraf vastgelegde betekenis heeft, dan betekent dat ook dat ik zelf iets te doen heb. Ik heb de vrijheid om mijn leven vorm te geven. En daar hoort voor mij ook verantwoordelijkheid bij. De verantwoordelijkheid om te onderzoeken waar jij voor wilt staan en wat jij van waarde vindt.
Het leven doorgeven
Nu het grootvaderschap zo dichtbij komt, merk ik dat die gedachte opnieuw bij me terugkomt. Ik krijg steeds meer het gevoel dat het leven voor mij ook gaat over doorgeven. Heel letterlijk natuurlijk. Het leven wordt van generatie op generatie doorgegeven. Maar er is ook nog iets anders. Wat geef je als ouder mee aan je kinderen? En wat geef je later als grootouder misschien weer mee aan je kleinkinderen? Dan denk ik aan waarden, aan hoe je met mensen omgaat. Aan de liefde, aan goed voor jezelf zorgen, aan de kwaliteit van de verbidning met de mensen die je dierbaar zijn.
En ik denk ook aan alles wat ik zelf in de loop van mijn leven heb geleerd. Vaak met vallen en opstaan, door schade en schande. Soms doordat iemand iets tegen me zei wat ik op dat moment nog helemaal niet wilde horen. Wat daarvan wil ik doorgeven? Niet zozeer door te vertellen hoe een ander het moet doen. Daar ben ik in de loop van mijn leven ook wel wat voorzichtiger in geworden. Je kunt iemand uiteindelijk maar beperkt vertellen hoe hij of zij moet leven. Veel belangrijker is misschien hoe je zelf aanwezig bent. Wat leef je voor, wat laat je zien in hoe jij het leven vormgeeft? Hoe ga je om met liefde, met tegenslag, met ruzie, met onzekerheid, met je eigen grenzen? Kinderen en kleinkinderen kijken daar waarschijnlijk veel scherper naar dan we soms denken. Kinderen leren door waar te nemen en wat ze zien te kopiëren.
Scheppende energie en een nieuwe generatie
Bij die gedachten moet ik ook denken aan een van mijn belangrijkste leermeesters, Willem Poppeliers, de grondlegger van de Sexual Grounding Therapy zoals ik die van hem heb leren kennen. Van hem leerde ik veel over relateren en over seksualiteit. Over seksuele energie als scheppende energie. En als je daar heel eenvoudig naar kijkt, dan is dat natuurlijk ook letterlijk zo. Mijn zoon is er omdat zijn moeder en ik hebben gevreeën. Mijn kleinzoon komt er omdat mijn zoon met zijn vriendin heeft gevreeën.
Ik vind het mooi om daar zo naar te kijken. Twee mensen die elkaar in hun liefde ook lichamelijk ontmoeten en waaruit nieuw leven kan ontstaan. Seksualiteit wordt vaak klein gemaakt of alleen bekeken als iets wat met seks zelf te maken heeft. Voor mij is het veel groter geworden. Het gaat ook over levensenergie, over het contact, de verbinding van waaruit nieuw leven wordt geschapen. Over verlangen, over iets in beweging brengen en iets nieuws laten ontstaan. Dat nieuwe leven is er straks gewoon. Een klein mensje dat uit die beweging voortkomt en zijn eigen weg zal gaan.
Ik kijk er ontzettend naar uit om mijn kleinzoon voor het eerst vast te houden. Om dat kleine lijfje in mijn armen te houden en hem te voelen. Om hem in de ogen te kijken. Ik herinner me nog heel goed hoe dat was bij mijn eigen kinderen. Eerst bij mijn dochter, die als eerste werd geboren, en later bij mijn zoon. Die eerste uitwisseling van een blik met een pasgeboren kind. Ik weet niet goed hoe ik het anders moet omschrijven dan dat er een soort eindeloze diepte in zit. Je kijkt naar zo’n klein mensje en ergens besef je: hier begint een heel leven.
Straks maak ik dat opnieuw mee. Alleen vanuit een andere positie: als grootvader. En daar blijft het niet bij. Binnen ongeveer tweeënhalve maand wordt ook mijn tweede kleinkind geboren, want ook mijn dochter is zwanger. Zij wil niet weten of het een jongen of een meisje wordt. Dat vind ik mooi. Mijn vrouw en ik wilden dat destijds ook niet weten. Wij wilden graag verrast worden. Dus ja, ik voel me op dit moment ontzettend rijk. Rijk door het idee dat er twee nieuwe kinderen aan onze familie worden toegevoegd. Twee nieuwe levens die straks hun eigen karakter, hun eigen verlangens, hun eigen moeilijkheden en hun eigen weg zullen hebben.
Wat wil ik hun meegeven?
Deze kinderen worden geboren in een wereld waar veel aan de hand is. Daar maak ik me bij vlagen ook zorgen over. De vele oorlogen, polarisatie, klimaatverandering die sneller en sneller gaat. Over technologie die zich ongelooflijk snel ontwikkelt. De wereld waarin zij straks volwassen zullen worden, verandert snel. Ik denk dat veel ouders en grootouders dat herkennen.
Tegelijkertijd geloof ik ook sterk in de veerkracht van mensen. In wat in het Engels zo mooi resilience wordt genoemd. Het vermogen om je aan te passen, om opnieuw op te staan, om je te verhouden tot omstandigheden die anders lopen dan je had gehoopt. De wereld is nooit alleen maar donker geweest en ook nooit alleen maar licht. Er zijn altijd krachten die afbreken en krachten die opbouwen.
En misschien ligt daar ook iets wat ik mijn kleinkinderen zou willen meegeven. Dat je invloed hebt op hoe je je tot het leven verhoudt. Dat je kunt leren liefhebben. Dat je kunt leren relateren. Dat je goed voor jezelf mag zorgen en tegelijk verbonden kunt blijven met de mensen om je heen. En dat je jezelf af en toe de vraag mag stellen: welke betekenis wil ik eigenlijk aan mijn leven geven?
Mijn kleinzoon is er nog niet. Mijn tweede kleinkind ook nog niet en toch merk ik dat ze nu al iets in beweging zetten. Ze laten me opnieuw kijken naar mijn eigen leven. Naar wat ik heb ontvangen van de generaties voor mij. Naar wat ik zelf heb geleerd. Naar wat ik heb doorgegeven aan mijn kinderen en naar wat ik straks misschien nog mag doorgeven aan die twee kleinkinderen.
Ik vermoed dat daar voor mij een belangrijk deel van het grootvaderschap zal zitten. Daar kijk ik ontzettend naar uit.
Aan de slag?
Wil je als koppel hiermee aan de slag? Volg dan als vrouw eerst de training Vrouwelijk Bewustzijn. Volg als man de training Mannengrond. Daarna kunnen jullie ook samen de training Liefdesdans volgen.